ورود به فضای تولید تجهیزات پزشکی، یک فرصت یا یک اشتباه؟

کمتر کسی است که تابه‌حال در فضاهای مختلف کاری فعال بوده باشد و به تولید و خلق یک محصول در آن شاخه فکر نکرده باشد. افراد فعال در حوزه سلامت به‌ویژه افراد شاغل در حوزه تجهیزات پزشکی و دندان‌پزشکی نیز شرایطی مشابه دارند، تنها تفاوت موجود بین این حوزه و دیگر حوزه‌ها، شرایط حاکم بر این فضا در زمان حال است.

در حال حاضر واردات تجهیزات و ملزومات پزشکی در کشور بالغ‌بر ۸۰۰ میلیون دلار در سال است و این حجم از واردات حدود ۷۰ درصد از نیاز کشور به تجهیزات و ملزومات پزشکی را شامل می‌شود. صادرات تجهیزات و ملزومات پزشکی به کشور در شرایطی صورت می‌گیرد که تولید بسیاری از اقلام وارداتی در داخل کشور از توجیه فنی و اقتصادی مناسبی برخوردار است.

ذکر این مسئله در کنار موارد ذکرشده، پازل تولید تجهیزات پزشکی در داخل کشور را تکمیل‌تر می‌کند و آن این مطلب است که کشور در حال حاضر در فضای پسا برجام به سر می‌برد و دولت‌ها تجربه محدودیت‌های موجود بر سر راه واردات تجهیزات پزشکی را طی سالیان گذشته چشیده‌اند و برای دولت رفع این اهرم فشار از سوی کشورهای دیگر از اهمیت بسیاری برخوردار است. هنوز مشکلات موجود در حوزه تجهیزات پزشکی برای دولت و مردم در سال‌های تحریم فراموش نشده است و چه افرادی که هنوز داغ‌دار آن شرایط هستند و از تبعات آن رنج می‌برند. از سوی دیگر، با توجه به روی کار آمدن دولت جدید در آمریکا و رویکردهای جدید آن، هیچ‌گونه ضمانتی بر بقاء این شرایط و استمرار شرایط کنونی وجود ندارد و مسئولین این حوزه به‌خوبی بر این موضوع اشراف داشته و به جد به دنبال کاهش وابستگی کشور به محصولات خارجی در حوزه حساسی مانند حوزه سلامت هستند.

علاوه بر این موارد و مسائل مرتبط داخلی، موقعیت استراتژیک ایران و قرارگیری در منطقه‌ای با حدود ۴۵۰ میلیون نفر جمعیت، از دیگر نکات مثبت در فرایند تولید در داخل کشور است. شرایط حاکم بر منطقه و ارتباط نزدیک با کشورهایی مانند عراق و سوریه و شرایط این کشورها نیز بر توجیه و ورود به فرایند تولید مهر تأییدی دیگر میزند. در دیگر سو، اجرای طرح سلامت در کنار مشکلات موجود در مسیر پرداخت‌ها به شرکت‌های واردکننده و تولیدکننده، توجه جدی به تولید باکیفیت و صادرات محور را در بسیاری از محصولات توجیه می‌نماید.

ذکر این نکته نیز حائز اهمیت است که دولت در سال‌های اخیر تمام تلاش خود را در جهت کاهش درصد واردات کشور به کار بسته است و کاهش حدود ۱۰ درصدی رقم واردات کشور در این بخش طی حدود ۳ سال اخیر، نتیجه این تلاش‌هاست. حمایت‌های مالی و قانونی از شرکت‌ها و محصولات دانش‌بنیان و اعمال محدودیت بر واردات ازجمله تلاش‌های دولت در مسیر خودکفایی در این حوزه است.

با توجه به این توضیحات به نظر می‌رسد ورود به فضای تولید و سرمایه‌گذاری در این بخش در حال حاضر توجیه‌پذیر می‌باشد، اما در این مسیر مهم‌ترین مورد؛ انتخاب محصول مناسب و ورود آگاهانه به این فضاست (در مقالات دیگر به‌تفصیل به مبحث انتخاب محصول مناسب برای تولید در داخل کشور خواهیم پرداخت).

در کنار تمام موارد امیدبخش و مثبت در روند تولید هر محصول در کشور، سختی‌ها و مشکلات فراوانی نیز در این مسیر وجود دارد که به‌کرات به آن‌ها از طرق مختلف پرداخته‌شده است، اما باوجود تمام این نکات، توجه جدی به سرمایه‌گذاری در این بخش از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.